گفتگوی اختصاصی SchemaNews با دکتر محمد فغان پور گنجی
به مناسبت برگزاری همایش روز جهانی طرحوارهدرمانی در ایران – تهران، آبان ۱۴۰۴
در آستانه برگزاری روز جهانی طرحوارهدرمانی، خبرنگار SchemaNews در گفتوگویی اختصاصی با دکتر محمد فغانپور گنجی، سفیر رسمی ISST در ایران و رئیس همایش، درباره اهداف، ساختار و پیام این رویداد ملی و بینالمللی گفتگو کرده است. آنچه میخوانید مشروح این گفتوگو است.
خبرنگار: دکتر فغانپور، پیش از هر چیز تبریک میگویم بابت برگزاری این رویداد مهم. بفرمایید ایده اصلی این همایش از کجا شکل گرفت و قرار است چه پیامی داشته باشد؟
دکتر محمد فغانپور گنجی: سپاسگزارم. ایده برگزاری این همایش از یک دغدغه عمیق آغاز شد — اینکه طرحوارهدرمانی دیگر صرفاً یک رویکرد درمانی برای اتاق مشاوره نیست، بلکه امروز میتواند به ما در فهم بحرانهای جمعی، سازمانی و حتی ملی کمک کند. امسال تصمیم گرفتیم روز جهانی طرحوارهدرمانی را با شعار «از مدیریت بحران تا پرورش کودک شاد درون» برگزار کنیم، چون معتقدم جامعه امروز ما همزمان به دو چیز نیاز دارد: تابآوری در بحران و احیای بخشهای شاد و سالم روان.
خبرنگار: چه چیزی این همایش را از سایر رویدادهای روانشناسی متمایز میکند؟
دکتر فغانپور: ما تلاش کردیم این همایش را از یک گردهمایی صرف علمی فراتر ببریم. ترکیبی از سه بعد دارد: ۱) بعد علمی – با حضور استادان برجسته مانند دکتر حاتمی، دکتر خلعتبری، دکتر گل و دکتر محمدخانی. ۲) بعد تجربی – با مینیورکشاپهای کاربردی، از جمله ورکشاپ من درباره طرحوارهدرمانی در بحران و ورکشاپ استاد احد عبدی درباره ذهنیت کودک شاد. ۳) بعد اجتماعی – با کمپین رسانهای #برای_فرزندان_ایران که هدفش گسترش گفتوگوی عمومی درباره سلامت روان است.
خبرنگار: شما بهعنوان سفیر ISST در ایران، این رویداد چه جایگاهی در سطح بینالمللی دارد؟
دکتر فغانپور: این همایش بخشی از حرکت جهانی ISST است که هر سال در کشورهای مختلف برگزار میشود. ما در ایران با افتخار بهعنوان یکی از فعالترین جوامع طرحوارهدرمانی در آسیا حضور داریم. برنامه ایران امسال به ISST گزارش رسمی میشود و در حال هماهنگی هستیم تا بخشهایی از برنامه — مانند مینیورکشاپ یا ویدیوی پیام دکتر حاتمی — در پلتفرم بینالمللی ISST به نمایش درآید. این برای ما فرصتی است تا صدای طرحوارهدرمانی ایرانی را در جهان منعکس کنیم.
خبرنگار: یکی از محورهای جذاب همایش امسال، ذهنیت کودک شاد است. چرا این موضوع را در دل بحرانها مطرح کردید؟
دکتر فغانپور: چون معتقدم هیچ بازسازی روانی بدون بازگشت به کودک شاد درون ممکن نیست. در شرایط جنگ، ناامنی یا فشار اجتماعی، معمولاً ذهنیتهای آسیبدیده فعال میشوند: کودک رهاشده، بیاعتماد، خشمگین… اما وقتی بتوانیم در دل همان تاریکی، کودک شاد را دوباره زنده کنیم، انسان از قربانی بودن فاصله میگیرد و به سازنده بودن نزدیک میشود. این همان پیام اصلی کتاب جدید من، «ذهنیت کودک شاد» است که در همین همایش رونمایی خواهد شد.
خبرنگار: کمی درباره ساختار برنامه برایمان بگویید. چه بخشهایی در نظر گرفته شده است؟
دکتر فغانپور: برنامه حدود چهار ساعت است و بسیار فشرده و هدفمند طراحی شده. ابتدا افتتاحیه رسمی و خوشامدگویی، سپس سخنرانی خود من درباره طرحوارهدرمانی در بحران. بعد سخنرانی دکتر محمد حاتمی، رئیس نظام روانشناسی، درباره بازآفرینی روان در بحرانهای جمعی. سپس پنل تخصصی با حضور دکتر خلعتبری، گل و محمدخانی برگزار میشود. در ادامه دو رونمایی از کتاب، بخش شبکهسازی، معرفی کمپین ملی، و در پایان دو مینیورکشاپ اجرا میشود — یکی از طرف من و دیگری از طرف آقای احد عبدی که در زمینه طرحوارهدرمانی کودک و نوجوان از مدرسین بینالمللی ایران هستند.
خبرنگار: بهنظر میرسد محور بحران و سازمان هم در این همایش نقش پررنگی دارد؟
دکتر فغانپور: کاملاً درست است. یکی از کتابهایی که رونمایی میشود، «CISM–Schema Therapy for Organizations» است. این کتاب حاصل چند سال پژوهش من درباره تلفیق مدیریت استرس بحران (CISM) با طرحوارهدرمانی است. در واقع، میخواهم نشان بدهم که طرحوارهدرمانی نهتنها برای درمان فردی بلکه برای رهبری سازمانها در بحران نیز کاربرد دارد.
خبرنگار: و در پایان، اگر بخواهید این همایش را در یک جمله برای مردم و متخصصان خلاصه کنید، چه میگویید؟
دکتر فغانپور: میگویم این همایش پلی است میان رنج و رشد — میان زخم و امید. طرحوارهدرمانی آمده است تا نهتنها ذهن بیماران، بلکه فرهنگ یک جامعه را در مسیر خودشناسی و ترمیم عاطفی حرکت دهد.
خبرنگار: سپاس از وقتی که در اختیار ما گذاشتید.
دکتر فغانپور: من هم از شما و تیم SchemaNews تشکر میکنم که همواره صدای طرحوارهدرمانی در ایران بودهاید.
📌 این گفتوگو بهزودی در وبسایت SchemaNews.org و شبکههای اجتماعی رسمی گروه الگوی روان منتشر خواهد شد.
