Schemanews.org | اختصاصی
پس از ماهها طراحی، بازنگری و بررسی ساختارهای آموزشی، از برنامه جدید Schema Therapy Depth Program (STDP) به عنوان یک مسیر سهساله آموزش حرفهای طرحوارهدرمانی رونمایی شد.
این برنامه که توسط دکتر محمد فغانپور گنجی، مدرس و سوپروایزر طرحوارهدرمانی طراحی شده است، رویکردی متفاوت نسبت به دورههای متداول آموزش رواندرمانی ارائه میدهد و به جای تمرکز صرف بر انتقال دانش و تکنیک، بر رشد تدریجی درمانگر، کار با کیسهای پیچیده و توسعه هویت حرفهای تأکید دارد.
به گفته برگزارکنندگان، STDP نخستین برنامهای است که آموزش طرحوارهدرمانی را در قالب یک مسیر سهساله و مرحلهبندیشده ارائه میکند و ادامه حضور در برنامه، صرفاً بر اساس ثبتنام نیست؛ بلکه با ارزیابی و آمادگی حرفهای شرکتکنندگان نیز مرتبط است.
ساختار برنامه
بر اساس اطلاعات منتشرشده، STDP از سه مرحله اصلی تشکیل شده است.
سال اول: Schema Mastery
سال نخست بر ایجاد تسلط مفهومی و بالینی بر مدل طرحوارهدرمانی متمرکز است. شرکتکنندگان علاوه بر یادگیری مبانی نظری، روی فرمولبندی کیس، کار با Modeها، تکنیکهای تجربی و رابطه درمانی نیز آموزش میبینند.
ارزیابی و غربالگری
در پایان سال اول، تمامی شرکتکنندگان وارد مرحله ارزیابی میشوند.
هدف این مرحله، سنجش آمادگی برای ورود به مسیر پیشرفتهتر برنامه است؛ مرحلهای که به گفته طراحان، صرفاً ادامه یک کلاس آموزشی نیست، بلکه ورود به یک فرایند عمیقتر از رشد حرفهای محسوب میشود.
سال دوم: Complex Cases & Personal Therapy
سال دوم بر کار با کیسهای پیچیده، اختلالات شخصیت، چالشهای رابطه درمانی و درمان فردی درمانگران تمرکز دارد.
در این مرحله، شرکتکنندگان علاوه بر توسعه مهارتهای بالینی، وارد فرایند Personal Schema Therapy نیز خواهند شد.
سال سوم: Clinical Supervision
مرحله نهایی برنامه به سوپرویژن فردی و گروهی اختصاص دارد.
تمرکز اصلی این بخش، توسعه قضاوت بالینی، تصمیمگیری درمانی و آمادگی برای مدیریت کیسهای پیچیده در محیط واقعی درمان است.
Elite Membership
بر اساس اعلام برگزارکنندگان، فارغالتحصیلان منتخب پس از پایان برنامه میتوانند به STDP Elite Membership بپیوندند؛ جامعهای حرفهای که با هدف ادامه آموزش، سوپرویژن، بررسی کیسهای پیچیده و همکاری علمی شکل خواهد گرفت.
پاسخی به یک نیاز قدیمی؟
در سالهای اخیر، تعداد دورههای کوتاهمدت آموزش رواندرمانی در ایران افزایش یافته است. با این حال، بسیاری از درمانگران جوان همچنان از فاصله میان آموزش نظری و مواجهه با کیسهای واقعی سخن میگویند.
STDP تلاش میکند این فاصله را با ایجاد یک مسیر آموزشی بلندمدت، مرحلهای و مبتنی بر رشد حرفهای کاهش دهد.
اینکه این برنامه تا چه اندازه بتواند به این هدف دست پیدا کند، موضوعی است که Schemanews در پرونده ویژه خود به آن خواهد پرداخت.
از انباشت اطلاعات تا شکلگیری هویت درمانگر
بخش بزرگی از آموزشهای حرفهای بر انتقال دانش متمرکز است؛ دانشی که بدون تردید ضروری است.
اما درمانگری، تنها انتقال دانش نیست.
درمانگر باید بتواند در لحظه تصمیم بگیرد، ابهام را تحمل کند، با هیجانهای شدید مراجع همراه بماند، رابطه درمانی را مدیریت کند و در عین حال، نسبت به واکنشهای خود نیز آگاه باشد.
این مهارتها معمولاً در یک یا چند کارگاه کوتاهمدت شکل نمیگیرند.
مسئلهای که کمتر درباره آن صحبت میشود
یکی از واقعیتهای کمتر بیانشده در آموزشهای رواندرمانی این است که بسیاری از درمانگران، پس از پایان دورههای آموزشی، احساس میکنند اطلاعات بیشتری دارند، اما هنگام مواجهه با کیسهای پیچیده همچنان دچار تردید هستند.
این تجربه الزاماً به معنای ضعف آموزش نیست؛ بلکه ممکن است نشان دهد که رشد حرفهای، فرایندی متفاوت از یادگیری نظری است.
درمانگر، همانقدر که به دانش نیاز دارد، به تجربه هدایتشده، بازخورد مستمر، سوپرویژن و گاهی مواجهه با نقاط کور شخصی خود نیز نیازمند است.
چرا مسیرهای بلندمدت اهمیت پیدا کردهاند؟
در بسیاری از حوزههای تخصصی، از جراحی گرفته تا رواندرمانی، آموزش مؤثر معمولاً به شکل مرحلهای و مبتنی بر تجربه طراحی میشود.
ابتدا مفاهیم پایه، سپس مواجهه تدریجی با موارد دشوار، بعد دریافت بازخورد و در نهایت استقلال حرفهای.
از این منظر، برنامههایی که آموزش را به یک مسیر چندساله تبدیل میکنند، تلاشی برای نزدیک کردن آموزش به واقعیت حرفهای هستند.
STDP؛ یک نمونه از این رویکرد
برنامه Schema Therapy Depth Program نیز بر همین منطق استوار است.
در این مدل، آموزش به سه مرحله تقسیم میشود:
- تسلط بر مدل (Schema Mastery)
- مواجهه با کیسهای پیچیده همراه با کار روی خود درمانگر
- سوپرویژن و توسعه قضاوت بالینی
وجود مرحله ارزیابی میان سال اول و دوم نیز نشان میدهد که این برنامه، رشد حرفهای را صرفاً با حضور در کلاس یا گذراندن ساعات آموزشی برابر نمیداند.
آینده آموزش رواندرمانی؛ از «مدرک» به «شایستگی»
شاید مهمترین تغییری که در سالهای آینده شاهد آن خواهیم بود، تغییر معیار موفقیت باشد.
در گذشته، داشتن گواهی پایان دوره برای بسیاری از درمانگران نقطه پایان محسوب میشد.
اما امروز بیش از گذشته این پرسش مطرح است:
آیا درمانگر میتواند با اطمینان، اخلاق حرفهای و تفکر بالینی، مسئولیت درمان یک کیس پیچیده را بر عهده بگیرد؟
اگر پاسخ به این پرسش، معیار اصلی کیفیت آموزش باشد، احتمالاً آینده متعلق به برنامههایی خواهد بود که به جای افزودن دورههای بیشتر، بر ساختن درمانگر تمرکز میکنند.
جمعبندی
STDP را میتوان صرفاً یک دوره آموزشی دانست یا آن را نشانهای از تغییر نگاه به آموزش رواندرمانی در ایران تلقی کرد.
قضاوت نهایی، مانند هر برنامه آموزشی دیگر، به کیفیت اجرا، نتایج واقعی و تجربه شرکتکنندگان وابسته خواهد بود.
اما دستکم یک نکته روشن است:
بحث درباره تفاوت میان «آموختن تکنیک» و «پرورش درمانگر» اکنون بیش از هر زمان دیگری به یکی از موضوعات مهم جامعه حرفهای تبدیل شده است.
شبکه های اجتماعی خالی است! لطفا تنظیمات خود را بررسی کنید.
